Okunabilirlik Analizi (Ateşman)
Türkçe metinler için Ateşman okunabilirlik puanı, kelime ve cümle istatistikleriyle birlikte. Tarayıcında çalışır; hiçbir şey sunucuya gönderilmez.
Ateşman formülü nasıl çalışır?
İngilizce için geliştirilen Flesch okuma kolaylığı formülü Türkçeye doğrudan uymaz: Türkçe kelimeler ortalamada daha çok heceden oluşur. Ersin Ateşman 1997’de formülü Türkçe metinlere göre yeniden ayarladı. Bu sayfa o formülü kullanır.
Ateşman okunabilirlik puanı = 198,825 − 40,175 × ASW − 2,610 × ASL
- · ASL = ortalama cümle uzunluğu (kelime sayısı ÷ cümle sayısı)
- · ASW = kelime başına ortalama hece sayısı (hece sayısı ÷ kelime sayısı)
Puan ne kadar yüksekse metin o kadar kolay okunur. Heceler, Türkçedeki ünlü harfler sayılarak otomatik ve yaklaşık olarak hesaplanır; kısaltmalar, rakamlar ve özel isimler sayımı biraz saptırabilir.
Puan aralıkları
- · 90–100: Çok kolay
- · 70–89: Kolay
- · 50–69: Orta güçlükte
- · 30–49: Zor
- · 0–29: Çok zor
Öğretmenler için kullanım alanları
- · Bir quiz sorusunun kökünün öğrencilerinin okuma düzeyine uygun olup olmadığını kontrol et.
- · Yabancılara Türkçe öğretiminde okuma metinlerini öğrencilerin düzeyine göre ayarla.
- · Çalışma kâğıtlarının yanlışlıkla akademik makale düzeyinde olmadığından emin ol.
- · Taslak quiz sorularını kaynak ders kitabının okunabilirliğiyle karşılaştır.
Sınırlılıklar
Formül yüzeysel karmaşıklığı (cümle uzunluğu ve hece sayısı) ölçer; kavramsal güçlüğü ölçmez. Kısa cümlelerle yazılmış bir paragraf “kolay” puan alırken kuantum fiziğini anlatıyor olabilir. Puanı kesin bir hüküm olarak değil, hızlı bir kontrol olarak kullan.
Puan Türkçe metinler için ayarlandı. İngilizce bir metni ölçmek istiyorsan aracın İngilizce sürümü Flesch formülünü kullanır.