TYT'ye Nasıl Çalışılır? Konu Tekrarı ve Deneme Planı
TYT'ye hazırlanırken en sık duyduğum cümle "Her şeye yetişemiyorum." Türkçe, Temel Matematik, Sosyal Bilimler ve Fen Bilimleri aynı anda masada duruyor ve hangisine ne kadar zaman ayıracağını bilmemek insanı yoruyor. Bu yazıda sana hazır bir saat çizelgesi değil, kendi durumuna uyarlayabileceğin bir çalışma iskeleti veriyorum.
TYT'nin resmi yapısı, testlerdeki soru dağılımı ve yanlışların doğruyu nasıl etkilediği TYT hazırlık sayfasında ÖSYM kılavuzuna dayanarak anlatılıyor. Burada onları tekrar etmiyorum; odak noktamız çalışma yöntemi.
Önce ağırlıkları doğru oku
TYT'de Türkçe ve Temel Matematik, Sosyal ve Fen testlerine göre daha fazla soru içeriyor (dağılım hazırlık sayfasında). Bu, çalışma zamanının da bu iki derse daha fazla gitmesi gerektiği anlamına geliyor. Ama bu, Sosyal ve Fen'i tamamen bırakmak demek değil; sadece oranlamak demek.
Pratik bir kural: günün en verimli saatini Matematik'e, ikinci verimli saatini Türkçe'ye ver. Sosyal ve Fen'i daha kısa bloklarla, dönüşümlü olarak ilerlet.
Konu tekrarı: bir kez değil, katmanlı
Çoğu öğrenci konuları sırayla bir kez bitirmeye çalışır ve sona geldiğinde baştakileri unutmuş olur. Bunun yerine katmanlı tekrar dene:
Her yeni konuyu çalışırken eski konulardan küçük bir tekrar bloğu eklersen, ilerledikçe geride kalanlar da taze kalır.
Türkçe için
Paragraf soruları her gün az miktarda çözülmeli; bu beceri ara verince hızla körelir. Dil bilgisi ve yazım kuralları gibi kurala dayalı konularda ise kısa, sık quizler iyi çalışır. Paragrafta anlam, sözcükte anlam ve yazım kuralları ve noktalama şablonları hızlı bir başlangıç sağlar.
Temel Matematik için
Matematikte ilerleme, problem tiplerini tanımakla gelir. Konu çalıştıktan sonra aynı gün en az bir set soru çöz. Yanlış yaptığın soruları bir "hata defterine" yaz: soruyu değil, hatanın sebebini. TYT matematik deneme şablonu karışık tekrar için, birinci dereceden denklemler ve kesirler şablonları temel konular için kullanılabilir.
Sosyal ve Fen için
Bu testlerde soru sayısı daha az ama konu yelpazesi geniş. Bilgi ağırlıklı konular olduğu için aralıklı tekrar burada çok işe yarar. Terimleri ve tanımları kelime kartına dökmek, fen formüllerini ve tarih kavramlarını akılda tutmayı kolaylaştırır. Fen için hücre ve organeller, kuvvet ve hareket ve periyodik sistem şablonlarına bakabilirsin.
Deneme planı
Deneme, hazırlığın ölçüm aracı. Ama ölçüm aracını çok sık kullanıp analiz etmezsen hiçbir şey öğrenmezsin.
Deneme analizi nasıl yapılır?
Her denemeden sonra yanlış ve boşları üç gruba ayır:
Bu üç grubun oranı her hafta değişecek. Oranların nasıl değiştiğini görmek, planını neyin işe yaradığına göre güncellemeni sağlar.
Günlük ritim örneği
Okul günlerinde ve tatil günlerinde farklı bir ritim gerekir. Okul günü için bir örnek:
Hafta sonu bir gün deneme ve analiz, diğer gün tekrar listesini temizleme ve dinlenme için kullanılabilir.
Kendi notlarından tekrar quizi
Okulda aldığın notlar ya da dershane föyleri, en kişisel tekrar malzemen. Bunları soruya çevirmek, pasif okuma yerine aktif hatırlama yapmanı sağlar.
SimpleQuizMaker'da notunu yapıştırarak ya da sadece konu adını yazarak ücretsiz planda ayda 5 quiz, her birinde 10 soruya kadar üretebilirsin. Fotoğrafını çektiğin föyden veya PDF'ten doğrudan soru üretmek ve 100 soruya kadar quiz oluşturmak Öğrenci planında (aylık 2,99 dolar); ayrıntılar fiyatlandırma sayfasında ve PDF'den quiz oluşturma sayfasında. Üretilen soruları mutlaka kendi notunla karşılaştır; hatalı olanı düzelt.
Bu quizler ÖSYM sorularının yerine geçmez. Sınav tarzını tanımak için çıkmış sorulara ve yayınevi denemelerine devam et. SimpleQuizMaker ÖSYM ile bağlantılı değildir.
TYT ile AYT'yi birlikte yürütmek
Sayısal ya da eşit ağırlık hedefliyorsan AYT konularını da bir noktada plana eklemen gerekecek. TYT'deki Matematik ve Fen temeli AYT'ye de taşınır, bu yüzden TYT çalışması boşa gitmez. AYT tarafını AYT çalışma planı yazısında ayrıca ele aldım.
Kaynak seçimi: az ama bitmiş
TYT hazırlığında raflar kolayca dolar: soru bankaları, fasikül setleri, deneme paketleri. Kaynak sayısı arttıkça hiçbirinin bitmeme ihtimali de artar. Her ders için bir konu anlatım kaynağı ve bir soru bankası seçip bunları bitirmek, yarım kalmış beş kitaptan daha fazla iş görür. Yeni bir kaynağa ancak elindekini bitirdiğinde ya da belirli bir konuda gerçekten ek soruya ihtiyacın olduğunda geç.
Bitirdiğin kaynaklardaki yanlışlarını da bir kenara not et. Sınavdan önceki son haftalarda yeni sorular yerine bu yanlışlara dönmek, en verimli tekrar yöntemlerinden biri.
Motivasyonu sürdürmek
Uzun bir hazırlık döneminde her gün aynı enerjiyle çalışmak mümkün değil. Bunun yerine küçük ve ölçülebilir hedefler koy: "Bu hafta paragraf setlerini aksatmayacağım" ya da "Hata defterimdeki sorulardan yarısını yeniden çözeceğim" gibi. Haftanın sonunda bu hedeflere bakmak, tek bir deneme netine takılıp kalmaktan daha dengeli bir ilerleme hissi verir.
Sınav haftası
Son haftada yeni konuya girme. Hata defterine, kartlarına ve son denemelerindeki yanlışlara dön. Sınav saatine uygun bir uyku düzeni kur ve sınavdan önceki günü hafif bir tekrarla, dinlenerek geçir. Sınav günü yanına alacaklarını ve sınav yerini bir gün önceden kontrol et; resmi kurallar için ÖSYM'nin güncel duyurularını esas al. Bu son hafta, bilgi eklemekten çok zihnini toparlamak ve sınav günü sürprizlerini ortadan kaldırmak için.
Sık Sorulan Sorular
TYT'ye hangi dersten başlamalıyım?
Soru ağırlığı yüksek olduğu için Matematik ve Türkçe'den başlamak mantıklı. Sosyal ve Fen'i daha kısa bloklarla paralel götür.
Paragraf sorularını nasıl hızlandırırım?
Her gün düzenli çözerek. Ara verince hız düşer; az ama sürekli pratik en iyi sonucu verir.
Deneme netim artmıyor, ne yapmalıyım?
Yanlışlarını bilgi, dikkat ve süre olarak ayır. Hangi grubun büyük olduğunu bulmak, neyi değiştirmen gerektiğini gösterir.
Konu anlatımı videoları yeterli mi?
Tek başına değil. İzledikten sonra mutlaka soru çöz; öğrenme, hatırlamayı zorladığında kalıcı olur.
TYT için kendi quizimi ücretsiz hazırlayabilir miyim?
Evet. Notunu ya da konuyu yapıştırarak ücretsiz planda ayda 5 quiz, her birinde 10 soruya kadar oluşturabilirsin.
Hata defteri gerçekten gerekli mi?
Şart değil ama çok işe yarar. Soruyu değil, hatanın sebebini yazdığında hangi hataların tekrarlandığını açıkça görürsün.
Kendi quizini ücretsiz oluştur
Bir konu yaz ya da metnini yapıştır; sorular saniyeler içinde hazır. Kart bilgisi gerekmez.